کتاب گزارش یک قتل عام

کتاب «گزارش یک قتل عام» نوشته مهدی عشقی رضوانی، مجموعه‌ای از شانزده گفت‌وگو با شاهدان عینی قیام مسجد گوهرشاد است که توسط انتشارات راه‌یار منتشر شده است. این کتاب تلاش دارد تا واقعه‌ی خونین 21 تیر 1314 را از زاویه‌ای نو و از زبان کسانی که خود در قلب حادثه حضور داشته‌اند، بازخوانی کند.

قیام مسجد گوهرشاد، یکی از مهم‌ترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران، در اعتراض به سیاست‌های اجباری رضاشاه، از جمله کشف حجاب و تغییر لباس، شکل گرفت. در روزهای 19 تا 22 تیرماه 1314، مردم مشهد در مسجد گوهرشاد متحصن شدند، اما نیروهای دولتی با خشونت بی‌سابقه‌ای به آنان حمله کردند و جمعی از مردم بی‌دفاع را به خاک و خون کشیدند.

واقعه مسجد گوهرشاد؛ زمینه‌های تاریخی

در تیرماه 1314، رضاشاه پهلوی فرمان کشف حجاب و یکسان‌سازی پوشش را صادر کرد. این فرمان با واکنش شدید مردم مشهد مواجه شد. مردم در مسجد گوهرشاد گرد هم آمدند و به نشانه اعتراض، دست به تحصن زدند. اما نیروهای نظامی رضاخان با استفاده از مسلسل، به سوی مردم بی‌دفاع آتش گشودند و به این قیام خونین پایان دادند.

بر اساس برخی گزارش‌ها، در این رویداد بیش از 128 نفر به شهادت رسیدند و صدها نفر دیگر مجروح و بازداشت شدند. این واقعه، یکی از تلخ‌ترین و تأثیرگذارترین رویدادهای دوران پهلوی اول است.

ویژگی‌های برجسته کتاب

• روایت از زبان شاهدان عینی: این کتاب بر اساس بیش از 1000 مصاحبه میدانی است. شانزده گفت‌وگوی کتاب، روایت‌های شفاهی افرادی است که یا خود در آن واقعه حضور داشته‌اند و یا از نزدیک شاهد آن بوده‌اند.
• نگاهی نو به یک رویداد تاریخی: این اثر تلاش می‌کند تا این فاجعه را از زاویه‌ای جدید و با تکیه بر خاطرات زنده‌ی شاهدان، بازخوانی کند.
• مستند و پژوهشی: کتاب بر اساس اسناد تاریخی و منابع معتبر تحقیق و تدوین شده است.

کتاب «گزارش یک قتل عام» مناسب چه کسانی است؟

• پژوهشگران و دانشجویان حوزه تاریخ معاصر ایران
• علاقه‌مندان به اسناد و روایت‌های تاریخی از زبان شاهدان عینی
• کسانی که به دنبال درک عمیق‌تری از واقعه مسجد گوهرشاد و پیامدهای آن هستند
• خوانندگانی که از کتاب‌های مستند و پژوهشی درباره تاریخ ایران لذت می‌برند